ĐÁNHTIỂU NHÂN

Đánh tiểu nhân (tiếng Quảng: daa2 siu2 jan4) là tục Quảng Đông và Hồng Kông: viết kẻ nói xấu lên giấy, lấy dép đập cho rách, cho xui chạy theo. Ngoài đời các bà đồng lớn tuổi làm thuê, đông nhất dưới gầm cầu Canal Road. Nói cho dễ hình dung: xả stress có địa chỉ, vé vào cửa là một chiếc dép.

Vì sao là Đêm Rằm Hoa Đăng

Ở Hồng Kông, đánh tiểu nhân làm quanh năm, đông nhất vào tiết Kinh Trập đầu tháng 3. Sân miếu này không bám vào ngày đó: nó dựng lại một đêm rằm thắp hoa đăng, là lúc người Việt hay đi chùa, đi miếu, treo đèn và cầu cho nhẹ lòng. Dòng chữ dưới tên miếu luôn báo hôm nay là mấy âm lịch và còn bao nhiêu ngày tới Rằm. Đúng đêm Rằm vào chơi thì đèn trời bay nhiều hơn. Tiểu nhân không có lịch nghỉ, nên đêm nào cũng đánh được.

Ngoài đời làm gì, trong game gọi gì

1. Cúng thần, trong game là check-in với thần linh: thắp hương, nến mời trời đất.
2. Khai báo, tức chọn nạn nhân: ghi tên người khấn lên bùa bách giải, ghi tiểu nhân lên giấy, hơ cả hai qua lửa nến.
3. Đánh: đặt giấy lên gạch, lấy dép đập tới rách, vừa đập vừa khấn.
4. Cúng Bạch Hổ, tức bịt mồm hội nhiều chuyện: nhét giấy vào miệng cọp giấy, bôi mỡ heo cho miệng không há ra cắn người, rồi đốt. Có nơi chấm thêm huyết heo. Ở Hồng Kông, đúng tiết Kinh Trập thì bước này là bắt buộc.
5. Hóa giải, tức ném đậu vào mặt: rải gạo, đậu, mè để xua. Có nơi rải đậu phộng hay lá trà, sách ghi là đuổi tiểu nhân bốn phương.
6. Block duyên xấu, mượn từ đền Yasui Konpira-gū ở Kyoto: ghi điều muốn cắt, chui qua lỗ đá từ trước ra sau để dứt, chui ngược để nối duyên lành, rồi dán hình nhân lên đá.
7. Mời người tử tế: bà đồng phủi giấy quý nhân khắp người rồi đốt. Thêm tục ném bảo điệp buộc trái cam lên cây ước Lâm Thôn ở Hồng Kông. Móc càng cao càng linh, rớt thì ném lại.
8. Đốt não, mượn thanh gỗ hộ ma của Nhật: viết nỗi rồi thả vào lửa. Nhà Phật gọi là lấy lửa trí tuệ đốt phiền não.
9. Chuyển khoản cho các vị: đốt nguyên bảo, giấy tiền vàng bạc. Tục là đốt từng xấp, đợi cháy hết mới đi. Thứ tự mỗi nơi một khác.
10. Gọi sấm là mini-game thêm vào cho đã tay: người xưa tin sấm là Lôi Công đánh trống trời, nên ở đây bạn nện thay. Xong sấm thì về bàn keo làm đúng bước kết lễ truyền thống.
11. Xin keo (擲筊, trịch giảo) là bước cuối của lễ gốc: tung hai miếng gỗ hình trăng khuyết, một mặt phẳng một mặt vồng. Một sấp một ngửa là thánh keo, thần đã nhận. Hai mặt ngửa là tiếu keo, thần cười vì khấn chưa rõ. Hai mặt sấp là âm keo, chưa được. Chưa được thì khấn lại rồi tung tiếp, ngoài đời cũng vậy.

Tám bước gốc là cúng thần, khai báo, đánh, cúng Bạch Hổ, hóa giải, cầu phúc, hóa vàng, gieo keo. Ba bước cắt duyên, ném cam và đốt phiền não mượn thêm từ Nhật và Hồng Kông. Cuối lễ bà đồng phán một câu, tặng bùa. Câu đó để chụp story.

Lôi Công và cái trống

Người xưa nghe tiếng sấm là Lôi Công đánh trống trời, nên có nơi dán tranh Lôi Công và căng mặt trống mới cho “hợp tiếng sấm”. Dân gian tin sấm đầu mùa gọi sâu bọ dậy, và tiểu nhân cũng như sâu bọ: vừa trồi lên là phải đuổi luôn. Đàn Gọi Sấm trong sân mượn ý đó.

Đập bát: “toái toái bình an”

Người Hoa kiêng vỡ chén ngày Tết. Lỡ tay thì nói ngay “toái toái bình an” (碎碎平安): “toái” (vỡ) đọc giống “tuế” (năm), nên bát vỡ thành lời chúc năm nào cũng bình an, và món vỡ được xem là đã đỡ tai thay mình. Người Việt nói “của đi thay người”. Góc đập bát lấy đúng ý đó, rồi cho vỡ thêm deadline, seen, và sếp. Số 108 là số phiền não trong nhà Phật. Đập đủ là trả hết.

Lời khấn

Không có bài khấn cố định. Bà đồng đập tới đâu khấn tới đó, vần theo bộ phận, có bản truyền khoảng 40 câu. Trong game, trúng đâu khấn đó:

Đánh cái đầu, cho deadline dồn về đâu.

Đánh cái tay, cho săn sale là hết hàng ngay.

Đánh cái chân, cho gọi Grab kẹt xe nguyên tuần.

Kiêng kỵ

• Cái này không đùa: phụ nữ mang thai không đánh, và không ai được nhắm vào phụ nữ mang thai.
• Không đánh trong nhà hay văn phòng, kẻo rước tiểu nhân vào chỗ làm.
• Dép và giấy dùng xong thì bỏ lại. Đừng mang xui về nhà rồi đổ tại game.

Vài điều để kể

Năm 2009, TIME xếp đánh tiểu nhân vào “Best of Asia”, danh hiệu Best Way to Get It Off Your Chest. Dịch nôm: cách hay nhất để trút bầu tâm sự. Hồng Kông cũng đưa tục này vào danh sách sơ bộ di sản văn hóa phi vật thể. Tức là dép tổ ong cũng có hồ sơ.

Về miếu này

Miếu Đánh Tiểu Nhân là miếu tưởng tượng, hứng từ đền chùa online như Sansa bên Hàn và mazu-temple bên Đài Loan. Người đi lễ trong sân là nhân vật trong game. Chỉ đèn trời của bạn là thật, và được nhớ trên máy này.

Đốt vía là gì?

Người Việt buôn bán rất kiêng khách mở hàng xui: người đầu tiên vào hỏi, trả giá rồi đi không mua. Để giải, nhiều nơi đốt vía, còn gọi là đốt phong lông: đốt giấy quanh sạp, hơ qua lối ra vào rồi đem bỏ, có nơi đốt vỏ bưởi, vỏ cam, bồ kết, hoặc rắc muối. Có người còn ăn trứng vịt lộn cho "lộn" cái vận. Đây là tín ngưỡng dân gian, mỗi nơi làm một kiểu.

Đốt lửa thật trong cửa hàng dễ gây cháy, nên ở đây bạn đốt trên điện thoại cho an toàn.

Về Lục Cửu Viên

Lục Cửu Viên (六九園) là không gian văn hóa dân gian và cổ học phương Đông của Viixverse. Tên lấy từ hào Lục và hào Cửu trong Kinh Dịch: Lục là âm, Cửu là dương. Miếu Đánh Tiểu Nhân là gian mở cửa đầu tiên, xả xui ở Miếu trước rồi mới sang Viên. Các trang Kinh Dịch, Mai Hoa Dịch Số và Tử Vi Đẩu Số đang được chuẩn bị.

Nguồn

• Sapo: đốt vía, giải đen khi bán hàng
• Vietnamnet: văn hóa khai trương, mở hàng
• Wikipedia: Villain hitting
• Hong Kong Memory: tám bước đánh tiểu nhân
• Đền Yasui Konpira-gū: đá cắt duyên
• Lam Tsuen wishing trees
• Thanh gỗ hộ ma (tiếng Nhật)
• HK01: lời khấn, kiêng kỵ, các bước
• am730: nghi thức và kiêng kỵ
• Bugi: ghi chép buổi đánh tiểu nhân ở Hồng Kông
• Kenh14: Đài Loan có miếu Ma Tổ online
• mazu-temple: miếu Ma Tổ online